Gekookte aardappelen bewaren is voor veel mensen iets vanzelfsprekends, want wie zet gekookte aardappelen niet in de koelkast om bijvoorbeeld morgen op te bakken? Maar zodra je er bewust naar kijkt, ontdek je dat er best wel wat komt kijken bij het goed en veilig omgaan met restjes.
Vooral als je vaak vooruit kookt, of als je grotere hoeveelheden aardappelen in één keer bereidt voor een drukke week of voor een etentje, wil je dat ze hun textuur en smaak behouden. In mijn eigen keuken merk ik steeds weer hoe belangrijk het is om gekookte aardappelen snel terug te koelen tot op kamertemperatuur, en ze op de juiste plek te bewaren. Doe je dat niet, dan kunnen ze muf worden, plakkerig aanvoelen of zelfs sneller bederven dan je zou verwachten.
Gekookte aardappelen bewaren draait om drie dingen. Je moet ze snel koelen, je moet ze beschermen tegen de omgeving en je moet ze een plek geven waar de temperatuur stabiel laag is.
Hoe beter je dat doet, hoe langer de aardappelen gekookt bewaard kunnen worden. Het maakt ook uit of je ze in stukken hebt gesneden of niet. Hele aardappelen blijven namelijk vaak wat steviger, terwijl stukjes sneller uitdrogen of aan elkaar gaan kleven. In mijn keuken probeer ik daarom altijd de juiste bewaarmethode te kiezen, afhankelijk van hoe ik ze later wil gebruiken.
Gekookte aardappelen bewaren
Gekookte aardappelen bewaren kun je het beste, als je ze meteen na het afgieten laat afkoelen, het liefst binnen 1 uur terug op kamertemperatuur. Leg ze op een platte schaal, zodat de warmte weg kan, en zet ze zodra ze koud genoeg zijn in de koelkast, maar dan wel verpakt in een afgesloten plastic bakje. Hoe sneller dit gaat, hoe kleiner de kans dat bacteriën de kans krijgen om zich te vermenigvuldigen in en op de gekookte aardappelen. Veel mensen vragen zich af waarom gekookte aardappelen soms sneller bederven dan andere restjes, maar dat komt omdat ze veel vocht bevatten en omdat zetmeel een aantrekkelijke voedingsbron is voor veel bacteriën.
In de koelkast
In de koelkast blijven gekookte aardappelen over het algemeen het meest stabiel. Als je ze bewaart in een goed sluitend plastic bakje, blijven ze stevig en smaken ze ook na 1 of 2 dagen nog goed. Ik vind het zelf prettig om een paar druppels olijfolie over de stukken te doen, zodat ze niet zo snel uitdrogen en minder aan elkaar plakken. Vooral aardappelen die je in stukjes hebt gesneden, drogen anders sneller uit dan je lief is.
Toch is het goed om te weten dat er grenzen zijn. Zelfs in een koele koelkast kunnen gekookte aardappelen na een paar dagen een lichtzure geur krijgen of wat plakkerig aanvoelen. Dat is een teken dat ze hun beste tijd hebben gehad. Je proeft het meteen wanneer je ze opwarmt: de smaak wordt vlakker en de textuur korrelig. Daarom gebruik ik gekoelde aardappelen meestal binnen 1 tot 2 dagen, omdat ik dan zeker weet dat ze nog goed smaken.
Invriezen
Invriezen is een goede bewaarmethode wanneer je gekookte aardappelen langer wilt bewaren. Je kunt ze zowel in stukjes als in zijn geheel invriezen, maar ik merk zelf dat hele aardappelen beter uit de vriezer komen.
Stukjes worden soms wat korrelig, omdat het zetmeel verandert door de kou. De truc zit in het goed droogdeppen van de aardappelen voordat je ze invriest. Hoe minder vocht, hoe minder kans op de vorming van ijskristallen die de textuur aantasten.
Eenmaal ingevroren blijven ze meestal prima van kwaliteit. Als ik aardappelen invries, doe ik dat in porties, zodat ik altijd precies kan pakken wat ik nodig heb. Bij het ontdooien gebruik ik altijd de koelkast, omdat ze dan langzaam ontdooien en hun vorm beter behouden. Door ze daarna even op te bakken in een pan met een beetje olie, krijgen ze weer een stevige buitenkant en een zachte binnenkant.
Vacumeren
Vacumeren is bij gekookte aardappelen aan te bevelen. Je haalt in één beweging de lucht weg die ervoor zorgt dat bacteriën zich snel kunnen ontwikkelen. Vooral wanneer je aardappelen wilt invriezen, is dit een van de beste methoden. De kwaliteit blijft simpelweg veel beter bewaard. Hele aardappelen blijven mooi glad en compact, terwijl stukjes minder kruimig worden.
Je kunt de gevacumeerde aardappelen langer bewaren in de koelkast, maar ook in de vriezer.
Bewaartijden gekookte aardappelen bewaren
Bewaartijden gekookte aardappelen bewarenNiet gevacumeerd
Kamertemperatuur: 4 uren
Koelkast: 3 dagen
Vriezer: 3 maanden
Wel gevacumeerd
Kamertemperatuur: 6 uren
Koelkast: 5 tot 6 dagen
Vriezer: 6 maanden
Nadelen bewaren bij kamertemperatuur
Op kamertemperatuur blijven gekookte aardappelen nooit lang veilig. De kans is groot dat bacteriën zich snel vermenigvuldigen omdat de aardappelen vochtig en zacht zijn, precies waar bacteriën van houden. Ook gaan ze sneller zuur ruiken en kunnen ze plakkerig worden.
Een gesloten potje blijft op kamertemperatuur kort houdbaar, meestal niet langer dan 4 tot 6 uren, ook al lijkt het schoon en afgesloten. Het product is simpelweg te gevoelig om langer warm te laten staan.
Nadelen bewaren in koelkast
In de koelkast drogen aardappelen soms wat uit, zeker wanneer ze niet goed zijn afgesloten. De structuur kan korrelig worden en de smaak wordt minder vol. Ook kunnen ze soms een beetje een koelkastgeur opnemen als ze niet in een goede verpakking zitten.
Nadelen bewaren in vriezer
In de vriezer kunnen aardappelen hun structuur verliezen door ijskristallen. Vooral stukjes worden dan wat waterig of korrelig na het ontdooien. De smaak blijft redelijk goed, maar de textuur is niet altijd perfect.
Hoe herken je een bedorven gekookte aardappelen?
Bedorven gekookte aardappelen herken je meestal eerst aan de geur. Een zure, muffe of licht gistende geur is bijna altijd een duidelijk signaal dat ze niet meer goed zijn. Ook als de aardappelen plakkerig aanvoelen, slijmerig zijn of donkere plekjes krijgen die er eerder niet waren, kun je ervan uitgaan dat je ze niet meer veilig kunt eten. Het is opvallend hoe snel deze signalen kunnen verschijnen, vooral wanneer de aardappelen te lang warm hebben gestaan.
Een ander punt waarop je goed moet letten is schimmelvorming, hoe klein ook. Soms begint het als een miniem grijs waasje dat je bijna over het hoofd ziet. Zodra je dat ontdekt, moet je het hele bakje weggooien. Opwarmen maakt bedorven aardappelen nooit meer veilig. Vertrouw daarbij altijd op je zintuigen. Zodra de geur of structuur niet klopt, hoef je geen risico te nemen.
